Cisco ինչ է – Լիարժեք ուղեցույց ցանցային տեխնոլոգիաների և Cisco IOS-ի մասին Հայաստանում
Cisco ինչ է – Լիարժեք և SEO օպտիմալացված հոդված
Ներածություն
Ժամանակակից ցանցային տեխնոլոգիաների աշխարհում ամենաազդեցիկ և հեղինակավոր ընկերություններից մեկը Cisco Systems-ն է։ Եթե ցանկանում եք հասկանալ, թե Cisco ինչ է, ինչ դեր ունի և ինչու է համարվում ցանցային լուծումների գլոբալ առաջատարը, ապա այս հոդվածը հենց ձեզ համար է։
Cisco-ն տարիների ընթացքում դարձել է ինֆորմացիон անվտանգություն, ցանցային սարքավորումներ, համակարգային կապ և միջազգային սերտիֆիկացիաներ առաջարկող խոշորագույն տեխնոլոգիական ընկերություններից մեկը։
Cisco-ի պատմությունը և զարգացման ուղին (ՄԵԾ, ՄԱՆՐԱՄԱՍՆ և SEO-օպտիմալացված տարբերակ)
Cisco Systems-ի պատմությունը սկսվում է 1984 թվականին Կալիֆոռնիայի Սան Խոսե քաղաքում՝ տեխնոլոգիական նորարարությունների բուռն զարգացման ժամանակաշրջանում։ Ընկեր founders էին երկու տաղանդավոր մասնագետներ՝
Leonard Bosack և Sandy Lerner, որոնք աշխատում էին Ստենֆորդի համալսարանում։
Նրանց առաջնային խնդիրը ստեղծելն էր մեխանիզմ, որը կապահովեր համալսարանի տարբեր բաժինների միջև ճկուն, արագ և վստահելի ցանցային կապ։
Այդ տարիներին յուրաքանչյուր բաժին օգտագործում էր սեփական ցանցային պրոտոկոլները, և համակարգերի միջև տվյալների փոխանակումը գրեթե անհնար էր․ Bosack-ը և Lerner-ը առաջին անգամ ստեղծեցին սարք, որը կարող էր միևնույն ժամանակ աշխատել բազմաթիվ պրոտոկոլների հետ՝ դարձնելով այն ժամանակի համար հեղափոխական տեխնոլոգիա։
Սա դարձավ առաջին՝ Cisco Router-ը, որի շնորհիվ ընկերությունը հիմնադրվելիս արդեն ուներ հստակ մրցակցային առավելություն։
1984–1990: Հիմնում և վաղ աճ
1980-ականների երկրորդ կեսին, երբ ինտերնետը դեռ նոր էր սկսվում, Cisco-ն արդեն առաջարկում էր սարքավորումներ, որոնք կարող էին միավորել բարդ ցանցային համակարգեր։
1987-ին ընկերությունը վաճառեց առաջին կոմերցիոն ռաուտերները։
1988-ին ստացավ առաջին մեծ ներդրումը, ինչը թույլ տվեց ընդլայնել արտադրությունն ու վաճառքը։
1990 թվականի փետրվարին Cisco Systems-ը դարձավ հրապարակային ընկերություն (IPO)։
Շուկայական կապիտալիզացիան առաջին իսկ ամսում հատեց 224 միլիոն դոլարը, ինչը նոր տեխնոլոգիական ընկերության համար բացառիկ էր։
1990–2000: Cisco-ն դառնում է ինտերնետի հիմքը
1990-ականները Cisco-ի «ոսկե դարաշրջանն» էին։
Այս տասնամյակում կատարվեցին մի քանի կարևոր փոփոխություններ․
1. Cisco-ն կառուցեց ինտերնետի գլոբալ ենթակառուցվածքը
1990-ականների վերջին աշխարհում շրջանառվող ինտերնետ տրաֆիկի մեծ մասը անցնում էր Cisco-ի սարքավորումներով։
2. Ագրեսիվ ձեռքբերումներ (Mergers & Acquisitions)
Cisco-ն գնեց ավելի քան 70 ընկերություն, այդ թվում՝
- Crescendo Communications – սվիչերի ոլորտում նոր շուկայական մուտք
- StrataCom – WAN սարքավորումների առաջատար
- Selsius – VoIP տեխնոլոգիաների հիմքը
- Cerent – օպտիկամանրաթելային սարքավորումներ
Այս գնումները Cisco-ին թույլ տվեցին գերիշխել բոլոր ցանցային շուկաներում։
3. IOS օպերացիոն համակարգի զարգացում
Cisco IOS-ը դարձավ ցանցային սարքավորումների ամենահայտնի և ամենահուսալի օպերացիոն համակարգերից մեկը։

2000–2010: Դեպի VoIP, անվտանգություն և Wireless
2000-ականների սկզբին տեխնոլոգիական բումը բերեց ահռելի պահանջարկ Cisco-ի արտադրանքների նկատմամբ։
Cisco սկսեց ընդլայնվել նոր ուղղություններով՝
1. VoIP և Collaboration
Cisco CallManager համակարգը դարձավ աշխարհի խոշորագույն կորպորատիվ հեռախոսային լուծումներից մեկը։
2. Անվտանգության ամրապնդում
Cisco-ն ներդրեց ASA Firewall-ները, IDS/IPS համակարգերը և VPN-ի նորարարական լուծումները։
3. Wireless Networking
Aironet-ի ձեռքբերումից հետո Cisco-ն դարձավ WiFi ոլորտի լիդերներից մեկը։
2010–2020: Ամպային (Cloud) տեխնոլոգիաներ և Meraki
Այս ժամանակաշրջանը նշանավորվեց Cisco-ի անցումն ամպային կառավարման և IoT լուծումների։
Meraki-ի ձեռքբերումը (2012)
Meraki-ը դարձավ Cisco-ի cloud networking լուծումներից ամենաառաջադեմը՝ թույլ տալով մի քանի րոպեում կառավարել․
- WiFi
- Switch
- Firewall
- IoT
- Տեսախցիկներ
IoT, Automation և Software Defined Networking (SDN)
Cisco-ն ներդրեց նորարարական ծրագրային լուծումներ՝ ACI, DNA Center, Software-Defined Access և Intent-Based Networking։
2020–ներկայում: AI, Zero Trust և ամպային անվտանգություն
Վերջին տարիներին Cisco Systems-ը կենտրոնացել է`
- AI–ով ղեկավարվող ցանցային կառավարման
- Zero Trust անվտանգության մոդելի
- Cloud Security Platforms (Umbrella)
- Secure Access Service Edge (SASE)
- Hybrid Work լուծումների
վրա՝ դառնալով կիբերանվտանգության և ցանցային ավտոմատացման համաշխարհային առաջատար։
Այսօր Cisco-ն ունի ավելի քան 70,000 աշխատակից, հանդես է գալիս 400+ արտադրանքով և ապահովում է աշխարհի խոշորագույն ընկերությունների ցանցային ենթակառուցվածքները։
Cisco-ի պատմության նշանակությունը
Cisco-ի զարգացումը ցույց է տալիս, որ ընկերության հաջողությանը նպաստել են երեք բան՝
- Նորարարություն և տեխնոլոգիական ճկունություն
- Ագրեսիվ շուկայական ընդլայնում և ռազմավարական ձեռքբերումներ
- Կիբերանվտանգության և ամպային տեխնոլոգիաների ներդրում
Cisco-ի պատմությունը փաստում է, որ այն ոչ միայն ցանցային ընկերություն է, այլ ինտերնետի և գլոբալ կապի հիմքերի գլխավոր ճարտարապետը։
Բաժին 1: Cisco ինչ է
Cisco Systems–ը ամերիկյան տեխնոլոգիական ընկերություն է, որը մասնագիտանում է`
- Ցանցային սարքավորումների
- Անվտանգության համակարգերի
- Սերվերների
- IoT լուծումների
- Կորպորատիվ կապի տեխնոլոգիաների
արտադրության և մշակման մեջ։
Cisco-ի հիմնական առաքելությունն է ապահովել արագ, անվտանգ և բարձր որակի ցանցային կապ ամբողջ աշխարհում։
Բաժին 2: Ինչու է Cisco-ն կարևոր
Cisco-ն համարվում է ոլորտի առաջատարը մի շարք պատճառներով․
1․ Բարձր հուսալիություն
Cisco սարքավորումները ապահովում են երկար կյանք, անվտանգություն և անխափան աշխատանք։
2․ Գլոբալ տեխնիկական աջակցություն
Թույլ է տալիս մեծ կազմակերպություններին վստահությամբ օգտագործել Cisco-ի լուծումները։
3․ Անվտանգություն
Cisco-ն առաջարկում է Firewall-ներ, VPN, IDS/IPS և Zero Trust անվտանգային մոդելներ։
4․ Սերտիֆիկացիաներ (CCNA, CCNP, CCIE)
Cisco-ի կրթական համակարգը համարվում է IT ոլորտում ամենաբարձր վարկանիշ ունեցողներից։
Բաժին 3: Cisco-ի հիմնական արտադրանքները
1․ Cisco Routers (Ռաուտերներ)
Ապահովում են տվյալների արագ և անվտանգ փոխանցում ցանցում։
2․ Cisco Switches (Սվիչեր)
Կապում են ցանցի տարբեր սարքեր և ապահովում են բարձր թողունակություն։
3․ Cisco Firewalls (Firewall սարքեր)
Պաշտպանում են ցանցը՝ վերահսկելով ներս և դուրս եկող տրաֆիկը։
4․ Cisco Webex
Վիդեոկոնֆերանսի և թիմային համագործակցության հարթակ։
5․ Cisco Meraki (Cloud Network Management)
Amեն ինչ ամպային կառավարման միջոցով՝ WiFi, Switch, Firewall, տեսախցիկներ և այլն։

Բաժին 4: Cisco սերտիֆիկացիաներ
Cisco-ն առաջարկում է համաշխարհային մակարդակի IT սերտիֆիկացիաներ․
1․ CCNA – Cisco Certified Network Associate
Ցանցերի հիմունքներ, routing, switching, subnets։
2․ CCNP – Cisco Certified Network Professional
Խորացված գիտելիքներ և պրոֆեսիոնալ ցանցային ինժեներական հմտություններ։
3․ CCIE – Cisco Certified Internetwork Expert
Ամենաբարձր և հեղինակավոր Cisco սերտիֆիկացիան IT ոլորտում։
Բաժին 5: Որտե՞ղ է օգտագործվում Cisco
Cisco-ի լուծումները կիրառվում են`
- Բանկերում
- Հոսպիտալներում
- Համալսարաններում
- Միջին և խոշոր բիզնեսներում
- Պետական համակարգերում
- Տեղեկատվական անվտանգության կենտրոններում
Cisco-ի նպատակն է ապահովել արագ, անվտանգ և կայուն ցանցային ենթակառուցվածք։
Բաժին 6: Cisco IOS և դրա օգտագործումը
Cisco IOS (Internetwork Operating System)-ը Cisco սարքավորումների հիմնական օպերացիոն համակարգն է, որը ապահովում է ռաուտերների, սվիչերի և այլ ցանցային սարքերի անվտանգ և արդյունավետ աշխատանքը։ IOS-ը մշակվել է հատուկ ցանցային սարքավորումների համար՝ թույլ տալով կառավարել, կոնֆիգուրացնել և պահպանել ցանցային ենթակառուցվածքը բարձր հուսալիությամբ։
IOS-ի հիմնական առանձնահատկությունները
-
Command-Line Interface (CLI)
IOS-ը աշխատում է տերմինալի միջոցով, ինչը թույլ է տալիս ցանցային մասնագետներին ճկուն և մանրակրկիտ կառավարել սարքերը։ -
Routing և Switching հնարավորություններ
IOS-ը ապահովում է բազմաբաղադրիչ routing protocols (OSPF, EIGRP, BGP) և Layer 2/3 սվիչերի ֆունկցիոնալություն։ -
Network Security
IOS-ը աջակցում է firewall կանոնների, ACL-ների (Access Control Lists) և VPN լուծումների կարգավորմանը։ -
Scalability և Modularity
IOS-ի տարբեր թողարկումները հնարավորություն են տալիս օգտագործել այն ինչպես փոքր, այնպես էլ խոշոր կորպորատիվ ցանցերում։
Ինչպես օգտագործել Cisco IOS
1. Միացում սարքին
- Օգտագործեք console cable, կամ միացեք հեռավար՝ SSH/Telnet միջոցով։
- Միանալուց հետո բացվում է CLI միջավայրը։
2. Հիմնական կոնֆիգուրացիա
enable
configure terminal
hostname Router1
interface GigabitEthernet0/0
ip address 192.168.1.1 255.255.255.0
no shutdown
exit
Այս կոմանդները թույլ են տալիս սարքին տալ անուն, կարգավորել ինտերֆեյս և ակտիվացնել այն։
3. Routing պրոտոկոլների կարգավորում
Օրինակ՝ OSPF պրոտոկոլի կոնֆիգուրացիա:
router ospf 1 network 192.168.1.0 0.0.0.255 area 0
4. Պահպանման և պահուստավորման գործողություններ
*Կարգավորումները պահպանելու համար՝
copy running-config startup-config
- IOS-ը աջակցում է նաև TFTP/FTP սերվերների միջոցով backup կատարելու հնարավորությանը։
IOS-ի օգտագործման առավելությունները
- Ճկուն կառավարում՝ մանրակրկիտ կոնֆիգուրացիա յուրաքանչյուր ցանցային ֆունկցիայի համար
- Բարձր անվտանգություն՝ ACL, VPN և firewall կարգավորումներ
- Սկալաբիլություն՝ փոքր ցանցերից մինչև խոշոր կորպորատիվ ենթակառուցվածքներ
- Թարմացումների և նոր ֆունկցիաների հեշտ ինտեգրում
Եզրակացություն
Cisco-ն պարզապես տեխնոլոգիական ընկերություն չէ․ այն աշխարհի ցանցային տեխնոլոգիաների հիմքային շինարարն է։ Cisco-ի սարքավորումները, ծրագրերը և սերտիֆիկացիաները ապահովում են, որ կազմակերպությունները աշխատեն արդյունավետ, ապահով և անխափան։
Եթե ցանկանում եք զարգանալ ցանցային կամ կիբերանվտանգության ոլորտում, ապա Cisco-ի տեխնոլոգիաների իմացությունը անհրաժեշտ և պարտադիր է։