Web3 යනු කුමක්ද? සම්පූර්ණ මාර්ගෝපදේශය 2026

අන්තර්ජාලයේ අනාගතය ලෙස සැලකෙන Web3 පිළිබඳව ඔබ අසා ඇති. නමුත් Web3 යනු කුමක්ද? එය Web1 සහ Web2 වලින් වෙනස් වන්නේ කෙසේද? බොහෝ දෙනෙකුට මෙය තවමත් අපැහැදිලි සංකල්පයක්. මෙම ලිපියෙන් අපි විමධ්‍යගත අන්තර්ජාලය (Decentralized Internet) යනු කුමක්ද, එහි මූලික තාක්ෂණයන්, වාසි, අවාසි සහ එදිනෙදා භාවිතයන් පිළිබඳව සරල භාෂාවෙන් සාකච්ඡා කරමු.

Web3 යනු කුමක්ද? (හැඳින්වීම)

Web3 (Web 3.0) යනු අන්තර්ජාලයේ තුන්වන පරම්පරාවයි. එය බ්ලොක්චේන් තාක්ෂණය, විමධ්‍යගතකරණය සහ ටෝකන-පාදක ආර්ථිකයන් මත පදනම් වූ නව අන්තර්ජාල දැක්මකි. Web2 හිදී ගූගල්, ෆේස්බුක් වැනි විශාල සමාගම් ඔබේ දත්ත පාලනය කරන අතර, Web3 තුළ පාලනය ඔබ වෙත නැවත ලබා දෙයි. එය කියවීමට (read), ලිවීමට (write) සහ හිමිකම් දැරීමට (own) හැකි අන්තර්ජාලයකි.

අන්තර්ජාලයේ පරිණාමය: Web1 සිට Web3 දක්වා

Web3 නිවැරදිව තේරුම් ගැනීමට, අන්තර්ජාලය මෙතෙක් පැමිණි ගමන දෙස බැලිය යුතුය.

Web3 හි මූලික තාක්ෂණික කුළුණු 5

Web3 යනු කුමක්ද යන්න තේරුම් ගැනීමට එය ගොඩනැගී ඇති මෙම තාක්ෂණයන් දැන සිටිය යුතුමය.

1. බ්ලොක්චේන් තාක්ෂණය (Blockchain)

බ්ලොක්චේන් යනු පරිගණක ජාලයක් හරහා බෙදාගත් විමධ්‍යගත ලෙජරයකි. දත්ත බ්ලොක් වශයෙන් ගබඩා වන අතර ඒවා එකිනෙකට දම්වැලකින් සම්බන්ධ කර ඇත. මෙය විනිවිදභාවය සහ ආරක්ෂාව සහතික කරන අතර, කිසිදු තනි ආයතනයකට එය පාලනය කළ නොහැක.

2. ස්මාර්ට් කොන්ත්‍රාත්තු (Smart Contracts)

ස්මාර්ට් කොන්ත්‍රාත්තු යනු බ්ලොක්චේන් මත ගබඩා කර ඇති ස්වයංක්‍රීයව ක්‍රියාත්මක වන ගිවිසුම් වේ. ඒවා "if/when... then..." යන තර්කය මත ක්‍රියාත්මක වේ. උදාහරණයක් ලෙස, ඔබ ගෙවීමක් කළ විගස ඩිජිටල් වත්කමක් ඔබේ පසුම්බියට ස්වයංක්‍රීයව මාරු වීම. මෙය තැරැව්කරුවන් ඉවත් කරයි.

3. විමධ්‍යගත යෙදුම් (dApps)

dApps යනු Web3 හි ඉදිරිපස මුහුණතයි. ඒවා බ්ලොක්චේන් මත ක්‍රියාත්මක වන අතර ස්මාර්ට් කොන්ත්‍රාත්තු මගින් බලගන්වනු ලැබේ. Uniswap (විමධ්‍යගත හුවමාරුවක්) හෝ Aave (ණය දීමේ වේදිකාවක්) වැනි dApps, සාම්ප්‍රදායික බැංකු හෝ ආයතනවලින් තොරව සේවා සපයයි.

4. ඩිජිටල් වත්කම් සහ ටෝකන (Tokens & Cryptocurrencies)

Web3 හි ආර්ථික ස්තරය මෙයයි. ක්‍රිප්ටෝ මුදල් (Bitcoin, Ether) ගෙවීම් සඳහා භාවිතා කරන අතර, NFT (Non-Fungible Token) මගින් ඩිජිටල් කලාව, සංගීතය හෝ අතථ්‍ය ඉඩම්වල අනන්‍ය හිමිකාරිත්වය ඔප්පු කරයි.

5. ස්වයං-ස්වෛරී අනන්‍යතාව (Self-Sovereign Identity - SSI)

දැනට, Google හෝ Facebook ගිණුමකින් ඔබ යෙදුම්වලට පිවිසේ. Web3 හිදී, ඔබේ අනන්‍යතාවය ඔබ සතු ක්‍රිප්ටෝ පසුම්බියක් (crypto wallet) හරහා කළමනාකරණය කෙරේ. ඔබේ අවසරයකින් තොරව කිසිවෙකුට එය භාවිත කිරීමට හෝ අවහිර කිරීමට නොහැක.

Web3 හි ප්‍රධාන වාසි (Advantages)

Web3 කෙරෙහි ලෝකයේ අවධානය යොමු වීමට ප්‍රධාන හේතු කිහිපයක් පහත දැක්වේ.

✅ 1. පූර්ණ විමධ්‍යගතකරණය

තනි සේවාදායකයක් හෝ සමාගමක් ජාලය පාලනය නොකරයි. දත්ත ලොව පුරා විසිරුණු නෝඩ් ගණනාවක ගබඩා වන නිසා, එය අක්‍රිය වීමේ හෝ වාරණය වීමේ අවදානම අවම වේ.

✅ 2. දත්ත හිමිකාරිත්වය සහ පෞද්ගලිකත්වය

Web2 හි ඔබේ දත්ත නිෂ්පාදනයකි. Web3 හිදී, ඔබේ දත්ත ඔබ සතු වේ. ඔබේ පුද්ගලික යතුරු (private keys) ඔබ සතු බැවින්, ඔබට අවශ්‍ය විටෙක, ඔබේ දත්ත විකිණීමට හෝ බෙදා ගැනීමට තෝරා ගත හැකිය.

✅ 3. විශ්වාසය රහිත ගනුදෙනු (Trustless)

ගනුදෙනු සිදු කිරීමට ඔබට බැංකුවක් හෝ තැරැව්කරුවෙක් විශ්වාස කිරීමට අවශ්‍ය නැත. ස්මාර්ට් කොන්ත්‍රාත්තු කේතය මත පදනම්ව ස්වයංක්‍රීයව ක්‍රියාත්මක වන නිසා, පාර්ශ්වයන් අතර විශ්වාසය වෙනුවට ගණිතමය සත්‍යාපනය ක්‍රියාත්මක වේ.

✅ 4. ප්‍රතිරෝධී සහ විනිවිද පෙනෙන

සියලු ගනුදෙනු පොදු ලෙජරයේ සටහන් වන නිසා වංචා හෝ දූෂණ පහසුවෙන් අනාවරණය කරගත හැක. කිසිවෙකුට පසුගිය වාර්තා වෙනස් කළ නොහැක.

Web3 හි අභියෝග සහ අවාසි (Challenges)

ඕනෑම නව තාක්ෂණයක් මෙන්, Web3 ද අභියෝගවලින් තොර නොවේ.

❌ 1. පරිමාණය කිරීමේ ගැටළු (Scalability)

විමධ්‍යගත ජාල Visa හෝ Mastercard තරම් වේගවත් නොවිය හැක. ගනුදෙනු විශාල සංඛ්‍යාවක් සැකසීමේදී ජාලයේ වේගය අඩු වී ගාස්තු (gas fees) ඉහළ යා හැක. Ethereum 2.0 වැනි විසඳුම් මෙය විසඳීමට උත්සාහ දරයි.

❌ 2. පරිශීලක අත්දැකීම (UX)

ක්‍රිප්ටෝ පසුම්බියක් නිර්මාණය කිරීම, පෞද්ගලික යතුරු ආරක්ෂා කිරීම සහ ගෑස් ගාස්තු ගෙවීම සාමාන්‍ය පරිශීලකයාට සංකීර්ණ විය හැක. Web3 යෙදුම් තවමත් “භාවිතයට පහසු නිර්මාණ” (UX design) අතින් පසුපසින් සිටී.

❌ 3. නියාමන අවිනිශ්චිතතාව

ලොව පුරා රජයන් බ්ලොක්චේන් සහ ක්‍රිප්ටෝ නියාමනය කරන්නේ කෙසේදැයි තවමත් අත්හදා බලමින් සිටී. නීතිමය රාමු නොමැතිකම අවිනිශ්චිතතාවක් ඇති කරන අතර, සමහර රටවල් එය සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කර තිබේ.

❌ 4. ආරක්ෂක අවදානම්

ස්මාර්ට් කොන්ත්‍රාත්තුවල කේත දෝෂ (bugs) හේතුවෙන් විශාල මුදල් හැකර්වරුන්ට අහිමි වූ අවස්ථා රැසකි. තාක්ෂණය ආරක්ෂිත වුවත්, දුර්වල ලෙස කේත කළ යෙදුම් අවදානම් සහිතය.

Web3 හි එදිනෙදා භාවිතයන් (Use Cases)

Web3 යනු හුදු සංකල්පයක් පමණක් නොවේ. දැනටමත් පහත සඳහන් ක්ෂේත්‍රවල ක්‍රියාකාරීව භාවිතා වේ.

• විමධ්‍යගත මූල්‍ය (DeFi): බැංකුවක් නොමැතිව ණය ලබා ගැනීම, ඉතිරි කිරීම සහ වෙළඳාම් කිරීම.
• NFT වෙළඳපොළ: කලාකරුවන්ට ඔවුන්ගේ ඩිජිටල් නිර්මාණ තැරැව්කරුවෙකු නොමැතිව කෙලින්ම අලෙවි කිරීමට අවස්ථාව.
• GameFi (ක්‍රීඩා-මූල්‍ය): "Play-to-Earn" (සෙල්ලම් කර උපයන්න) මාදිලිය, උදා: Axie Infinity.
• විමධ්‍යගත ස්වයං පාලන සංවිධාන (DAOs): ප්‍රජාවක් විසින් පාලනය කරන, නායකයෙකු නොමැති ඩිජිටල් සංවිධාන.
• විමධ්‍යගත සමාජ මාධ්‍ය: Mastodon හෝ Lens Protocol වැනි වේදිකා, එහිදී ඔබේ අනුගාමිකයන් ඔබ සතුය.

Web3 හි අනාගතය කෙබඳු වේවිද?

අපි තවමත් Web3 යුගයේ මුල් අවදියේ පසුවෙමු. බොහෝ දෙනා විශ්වාස කරන්නේ Web3 සම්පූර්ණයෙන්ම Web2 ප්‍රතිස්ථාපනය නොකරනු ඇති බවත්, දෙමුහුන් ආකෘතියක් බිහි වනු ඇති බවත්ය. විශාල තාක්ෂණික සමාගම් (Meta, Twitter) ද ක්‍රමයෙන් Web3 අංග ඒකාබද්ධ කරමින් සිටී. පරිශීලකයන්ට බලය දීම සහ වටිනාකම නිර්මාපකයින්ට නිසි ත්‍යාග ලබා දීම Web3 හි හරය ලෙස පවතිනු ඇත.

අන්තර්ජාලයේ පරිණාමය: Web1 සහ Web2 යනු කුමක්ද?

Web3 යනු කුමක්දැයි අවබෝධ කර ගැනීමට නම්, අප ඊට පෙර පැවති අන්තර්ජාල අනුවාදයන් දෙස හොඳින් බැලිය යුතුය. මන්ද යත්, Web3 යනු Web1 සහ Web2 හි දුර්වලතා මත ගොඩනැගුණු විසඳුමක් වන බැවිනි. පහතින් අපි Web1 (Web 1.0) සහ Web2 (Web 2.0) යුගයන් පිළිබඳව සරලව හා ගැඹුරින් සාකච්ඡා කරමු.

Web1 (Web 1.0) යනු කුමක්ද? – කියවීම සඳහා පමණක් වූ අන්තර්ජාලය

Web1, හෙවත් Web 1.0, යනු අන්තර්ජාලයේ පළමු පරම්පරාවයි. එය 1990 දශකයේ මුල් භාගයේ සිට 2000 දශකයේ මුල් භාගය දක්වා පැවතිණි. මෙම යුගය බොහෝ විට හඳුන්වනු ලබන්නේ ”කියවීමට පමණක් වූ අන්තර්ජාලය” (Read-Only Web) ලෙසිනි. එය අති විශාල ඩිජිටල් පුස්තකාලයක් හෝ විශ්වකෝෂයක් වැනි විය.

Web1 හි ප්රධාන ලක්ෂණ:

• ස්ථිතික වෙබ් පිටු: වෙබ් අඩවි නිර්මාණය කර තිබුණේ HTML මගිනි. අන්තර්ගතය වෙනස් කිරීමට අපහසු වූ අතර, පිටු බොහෝ දුරට නිශ්චල විය.
• ඒක දිශානුගත සන්නිවේදනය: තොරතුරු ගලා ආවේ අඩවි හිමිකරුගෙන් පරිශීලකයා වෙත පමණි. ඔබට ලිපියක් කියවීමට, පින්තූරයක් බැලීමට හෝ ගොනුවක් බාගත කර ගැනීමට හැකි වුවත්, අන්තර්ක්‍රියා කිරීමට හෝ අදහස් පළ කිරීමට නොහැකි විය.
• පරිශීලක ගිණුම් නොමැති වීම: අද මෙන් ලොග් වීමේ හෝ පුද්ගලාරෝපිත අත්දැකීම්වල සංකල්පයක් තිබුණේ නැත.
• උදාහරණ: යාහූ ඩිරෙක්ටරිය, බ්‍රිටැනිකා විශ්වකෝෂයේ මාර්ගගත අනුවාදය, සහ සමාගම්වල සරල පිටු අඩංගු "බ්‍රෝෂර් වෙබ්" අඩවි.

Web1 හි සීමාවන්:

අන්තර්ජාල භාවිතා කරන්නන් හුදු පාරිභෝගිකයන් පමණක් විය. ඔබ සතුව දැනුමක් හෝ අදහසක් තිබුණද, එය ලෝකය සමඟ බෙදා ගැනීමට තාක්ෂණික දැනුමක් (HTML, සේවාදායක කළමනාකරණය) අවශ්‍ය විය. මෙය අන්තර්ජාලය යනු දැවැන්ත, නමුත් අන්තර්ක්‍රියාකාරීත්වයෙන් තොර තොරතුරු සමුදායක් බවට පත් කළේය.

Web2 (Web 2.0) යනු කුමක්ද? – සමාජීය හා මධ්‍යගත අන්තර්ජාලය

Web2, හෙවත් Web 2.0, යනු අප දැනට භාවිත කරන අන්තර්ජාලයයි. 2004 වර්ෂයේ පමණ ආරම්භ වූ මෙය, ”කියවීමට සහ ලිවීමට හැකි වෙබ් අඩවිය” (Read-Write Web) ලෙස හැඳින්වේ. මෙම යුගය පරිශීලකයා මූලික කරගත් අන්තර්ගතයන් සහ සමාජ ජාල බිහි වීමත් සමඟ අන්තර්ජාල විප්ලවයක් ඇති කළේය.

Web2 හි ප්රධාන ලක්ෂණ:

• පරිශීලක-උත්පාදිත අන්තර්ගතය (UGC): දැන් ඕනෑම කෙනෙකුට තාක්ෂණික දැනුමක් නොමැතිව වුවද අන්තර්ගතය නිර්මාණය කළ හැකිය. බ්ලොග්, වීඩියෝ, පොඩ්කාස්ට්, සහ සමාජ මාධ්‍ය සටහන් මීට උදාහරණ වේ.
• අන්තර්ක්‍රියාකාරීත්වය: අදහස් දැක්වීම, ලයික් කිරීම, බෙදා ගැනීම, සහ සජීවී සංවාද තුළින් ලොව පුරා සිටින පුද්ගලයන් සම්බන්ධ විය.
• මධ්‍යගත වේදිකා: Google, Facebook (Meta), YouTube, Amazon, සහ Twitter වැනි ආයතන අති විශාල සේවාදායක ජාල ගොඩනගා පරිශීලක දත්ත ගබඩා කිරීමට පටන් ගත්තේය. මෙමගින් වේදිකාවන්ට දත්ත මත දැවැන්ත බලයක් හිමි විය.
• වලාකුළු පරිගණකකරණය: මෘදුකාංග ස්ථාපනය කිරීම වෙනුවට, බ්‍රව්සරයක් හරහා සේවා භාවිතා කිරීම (SaaS) සුලභ විය. (උදා: Google Docs, Netflix).

Web2 හි සාර්ථකත්වයේ අඳුරු පැත්ත – මධ්‍යගතකරණ ගැටලුව:

Web2 හි ඇති ලොකුම දුර්වලතාවය නම් මධ්‍යගතකරණයයි. වේදිකා ඔබට නොමිලේ සේවා සපයන්නේ ඔබේ දත්ත (පුද්ගලික තොරතුරු, රුචිකත්ව, සෙවුම් ඉතිහාසය) එක්රැස් කර එය වෙළඳ දැන්වීම්කරුවන්ට විකිණීමෙනි. ඔබ "නිෂ්පාදනය" බවට පත් විය. තවද:

• හිමිකාරිත්වය නොමැතිකම: ඔබ ගොඩනැගූ අනුගාමික පිරිස, උඩුගත කළ වීඩියෝ හෝ ලියූ බ්ලොග් සටහන් පවා වේදිකාවට අයත් වේ. වේදිකාවට ඕනෑම මොහොතක ඔබේ ගිණුම අවහිර කිරීමට හෝ ඔබේ අන්තර්ගතය මකා දැමීමට හැකිය.
• දත්ත කාන්දුවීම්: මධ්‍යගත දත්ත ගබඩා යනු හැකර්වරුන්ට විශාල ඉලක්කයකි. එක් සේවාදායකයක් බිඳ වැටීමෙන් මිලියන ගණනකගේ දත්ත අනාවරණය විය හැක.
• වාරණය: රජයන්ට හෝ ආයතනවලට එක් රටක හෝ කලාපයක පහසුවෙන් අන්තර්ජාලය වාරණය කළ හැකි වූයේ සේවාදායක මධ්‍යගත නිසාය.

සාරාංශය: Web1 එදිරිව Web2

මෙම ගැටලු සියල්ලටම පිළියමක් ලෙසින්, දත්ත හිමිකාරිත්වය සහ බලය නැවත පරිශීලකයා අතට ගෙන ඒමේ අරමුණින් බිහි වූ සංකල්පය තමයි Web3 කියන්නේ. දැන් අපි ඒ ගැන ගැඹුරින් කතා කරමු.

අන්තර්ජාලයේ කෙටි ඉතිහාසය: Web1 සහ Web2 හි උපත, වර්ධනය සහ බිඳ වැටීම

වර්තමානයේ අප කතා කරන Web3 විප්ලවය අවබෝධ කර ගැනීමට නම්, අප ඉතිහාසය දෙස හැරී බැලිය යුතුමය. අන්තර්ජාලය නිර්මාණය වූ දා සිට එය මහා පරිමාණ පරිණාමයන් දෙකක් හරහා ගමන් කර ඇත. පහතින් දැක්වෙන්නේ Web1 (Web 1.0) හා Web2 (Web 2.0) යුගයන්හි සම්පූර්ණ කාලරේඛාව සහ ඒවායේ තීරණාත්මක සන්ධිස්ථානයන්ය.

Web1 යුගය (1990 – 2004): ස්ථිතික ඩිජිටල් පුස්තකාලය

Web1 යනු අන්තර්ජාලයේ උදාව (The Dawn) විය. එය ගොඩනැගුණු ආකාරය සහ එහි සීමාවන් අනාගත විප්ලව සඳහා බීජ වපුරාලීය.

• 1989-1990: ටිම් බර්නර්ස්-ලී (Tim Berners-Lee) විසින් CERN ආයතනයේදී ලෝක ව්‍යාප්ත වියමන (World Wide Web) නිර්මාණය කරන ලදි. මෙය තොරතුරු හුවමාරුව සඳහා වූ යෝජනාවක් විය.
• 1993: මොසෙයික් (Mosaic) බ්‍රව්සරය නිකුත් විය. පින්තූර සහ පෙළ එකම පිටුවක දිස් කළ පළමු බ්‍රව්සරය එය විය. මෙය සාමාන්‍ය ජනතාවට අන්තර්ජාලයට පිවිසීමේ දොරටුව විවර කළේය.
• 1994-1999: ඩොට්-කොම් බුබුල (Dot-com Bubble) පිම්බෙන්නට විය. යාහූ (Yahoo!), ඇමසන් (Amazon), සහ ඊබේ (eBay) වැනි සමාගම් බිහි විය. මෙම වෙබ් අඩවි "කියවීමට පමණක්" (Read-only) ආකෘතියක පැවතිණි. ඒවා සමාගම් පිළිබඳ තොරතුරු දැක්වූ ඩිජිටල් අත් පත්‍රිකා (brochures) වැනි විය. පරිශීලකයන්ට මිලදී ගැනීම් හෝ ලියාපදිංචිය හැරුණු විට අන්තර්ගතය වෙනස් කිරීමේ හැකියාවක් තිබුණේ නැත.
• 2000: ඩොට්-කොම් බුබුල පුපුරා ගියේය. බොහෝ සමාගම් බංකොලොත් විය. මෙය "අන්තර්ජාලය මිය ගියා" යන මතයක් ඇති කළ නමුත්, සැබවින්ම එය ඊළඟ පිම්මට පාදම විය.

Web1 හි උරුමය: ඉතිහාසය මෙය හඳුන්වන්නේ "තොරතුරු අධිවේගී මාර්ගය" ලෙසිනි. ඔබට ඕනෑම තොරතුරක් සොයා ගැනීමට හැකි වූ නමුත්, ඒ සඳහා දායකත්වයක් දැක්වීමට නොහැකි විය.

Web2 යුගය (2004 – වර්තමානය): සමාජීය මධ්‍යගත යුගය

ඩොට්-කොම් බුබුලේ අළු මතින් Web2 හෙවත් සමාජීය අන්තර්ජාලය නැගී සිටියේය. "Web 2.0" යන යෙදුම ජනප්‍රිය කළේ ටිම් ඔ'රේලි (Tim O'Reilly) විසින් 2004 දී පැවති සමුළුවකදීය.

• 2001-2003: විකිපීඩියා (Wikipedia) සහ බ්ලොගර් (Blogger) වැනි වේදිකා පරිශීලකයන්ට අන්තර්ගතය නිර්මාණය කිරීමට ඉඩ සැලසීය. මෙතෙක් නිෂ්ක්‍රීයව සිටි පාරිභෝගිකයා අන්තර්ගත නිර්මාපකයෙක් බවට පත් විය.
• 2004-2006: ෆේස්බුක් (Facebook), යූ ටියුබ් (YouTube), සහ ට්විටර් (Twitter) බිහි විය. පරිශීලක-උත්පාදිත අන්තර්ගතය (UGC) රජ විය. ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථනය පැමිණීමත් සමඟ ඕනෑම කෙනෙකුට ඕනෑම තැනක සිට ඡායාරූප, වීඩියෝ, සහ සිතුවිලි පළ කිරීමට හැකි විය.
• 2007-2015: විශාල තාක්ෂණික සමාගම් (Big Tech) වලාකුළු පරිගණකකරණය මත දැවැන්ත අධිරාජ්‍යයන් ගොඩනැගීය. Google, Amazon, සහ Facebook ඔවුන්ගේ සේවාදායක තුළ පරිශීලක දත්ත රැස් කිරීම ආරම්භ කළේය.
• 2016-2020: මධ්‍යගතකරණයේ අඳුරු පැත්ත එළි දැකීමට පටන් ගත්තේය. Cambridge Analytica දත්ත සෝලිය, නිරන්තර දත්ත කාන්දුවීම්, සහ රජයන් විසින් අත්තනෝමතික ලෙස අන්තර්ජාලය වාරණය කිරීමේ සිදුවීම් හේතුවෙන් ජනතාව තුළ නොසන්සුන්තාවයක් ඇති විය.

Web2 හි පාරදෘශ්ය වූ සත්‍යය: මෙම යුගයේදී කියමනක් ජනප්‍රිය විය: "ඔබ නිෂ්පාදනය සඳහා මුදල් නොගෙවන්නේ නම්, ඔබමයි නිෂ්පාදනය." පරිශීලකයන්ගේ අවධානය සහ පුද්ගලික දත්ත ඩොලර් බිලියන ගණනක වෙළඳ දැන්වීම් ආදායමක් බවට පත් කෙරිණි. අන්තර්ජාලය අතිශයින් මධ්‍යගත විය. ඔබේ අනුගාමිකයන්, ඔබේ පෝස්ට්, සහ ඔබේ ඩිජිටල් අනන්‍යතාවය නීත්‍යානුකූලව අයිති වූයේ ඔබට නොව, වේදිකා 5කට හෝ 6කටය.

Web3 හි අවශ්‍යතාවය ඇති වූ ආකාරය

ඉහත ඓතිහාසික පසුබිම තුළ, තාක්ෂණවේදීන් සහ මුල් අවදියේ භාවිතා කරන්නන් ප්‍රශ්නයක් ඇසීමට පටන් ගත්හ: "අපට තැරැව්කරුවෙකු නොමැතිව, අපේම දත්ත අප සතු කර ගත හැකි අන්තර්ජාලයක් ගොඩනැගිය නොහැකිද?" 2008 දී සතෝෂි නකමොතෝ (Satoshi Nakamoto) විසින් බිට්කොයින් (Bitcoin) හඳුන්වා දීමත් සමඟ මෙම ප්‍රශ්නයට පිළිතුර ලැබිණි. බ්ලොක්චේන් තාක්ෂණය මත පදනම් වූ විමධ්‍යගත විප්ලවයේ ආරම්භය එය විය. ඉතිහාසයේ ගමන් මග Web1 (කියවීම) සහ Web2 (කියවීම-ලිවීම) හරහා අවසානයේ Web3 (කියවීම-ලිවීම-හිමිකම) වෙත ළඟා විය.

Web3 හි මානුෂීය ප්‍රතිලාභ: බ්ලොක්චේන්වලින් ඔබ්බට (Human Benefits Beyond Blockchain)

Web3 හි වටිනාකම හුදෙක් එහි කේත හෝ ඇල්ගොරිතමවල පමණක් නොව, එය සාමාන්‍ය මිනිසුන්ගේ ඩිජිටල් ජීවිතයට ගෙන එන නිදහස සහ සාධාරණත්වය තුළ පවතී. බ්ලොක්චේන් යනු එම නිදහස සාක්ෂාත් කර ගැනීමේ මෙවලම පමණි. පහත දැක්වෙන්නේ ඔබට සෘජුවම දැනෙන, තාක්ෂණයෙන් ඔබ්බට වූ ප්‍රතිලාභයන්ය.

1. ඔබේ දත්ත, ඔබේ දේපළ (සැබෑ ඩිජිටල් හිමිකාරිත්වය)

Web2 ලෝකයේ, ඔබ Instagram හි පළ කරන ඡායාරූපය හෝ YouTube වෙත උඩුගත කරන වීඩියෝව ඔබට අයිති නැත. එය වේදිකාවට අයත් වන අතර, ඕනෑම මොහොතක ඔබගේ ගිණුම සමඟ එය අතුරුදන් විය හැක. Web3 හිදී, ඔබ නිර්මාණය කරන, මිලදී ගන්නා හෝ උපයන සියලුම ඩිජිටල් වත්කම් නීත්‍යානුකූලව ඔබ සතුය. එය කලා කෘතියක්, ක්‍රීඩාවක අයිතමයක් හෝ ඔබේ අනුගාමික ලැයිස්තුව පවා විය හැක. මෙය "ඔබේ ගිණුම" යන සංකල්පය "ඔබේ දේපළ" බවට පරිවර්තනය කරයි.

2. වේදිකා ඒකාධිකාරයේ අවසානය (වාරණයට එරෙහි නිදහස)

මධ්‍යගත වේදිකාවකට ඔබේ හඬ තනි ක්ලික් එකකින් නිහඬ කළ හැක. Web3 තුළ, ඔබේ අනන්‍යතාවය හෝ අන්තර්ගතය කිසිදු තනි ආයතනයකට මකා දැමීමට හෝ අවහිර කිරීමට නොහැක. ඔබේ පසුම්බිය (wallet) ඔබ සතුව ඇති තාක්, ඔබ ලෝකය සමඟ බෙදාගත් දෑ ලොව පුරා විසිරුණු නෝඩ් ගණනාවක සදාකාලිකව පවතී. මෙය අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ නිදහස සහ මූල්‍ය ඇතුළත් කිරීම් සඳහා දැවැන්ත ඉදිරි පියවරකි.

3. අතරමැදියන් නොමැති ආර්ථිකයක් (සෘජු වටිනාකම් හුවමාරුව)

ඔබ Freelancer වැඩක් කළ විට, Upwork හෝ Fiverr 20%ක් කපා ගනී. ඔබ සංගීතයක් අලෙවි කළ විට, ලේබලය සහ බෙදාහරින්නා විශාල කොටසක් රැගෙන යයි. Web3 හි Peer-to-Peer ආර්ථිකය තුළ, ස්මාර්ට් කොන්ත්‍රාත්තු මගින් ඔබට ඔබේ ගනුදෙනුකරුගෙන් හෝ රසිකයාගෙන් සෘජුවම, ක්ෂණිකව සහ අඩුම ගාස්තුවකට මුදල් ලැබේ. නිර්මාණකරුවන්ට ඔවුන්ගේ නිර්මාණයේ සම්පූර්ණ වටිනාකම හිමි වේ.

4. රැකියා උත්පාදනයේ නව මායිම් (Play-to-Earn හා Create-to-Earn)

Web3 "Play-to-Earn" හා "Create-to-Earn" ආකෘති හරහා රැකියා වෙළඳපොළ විප්ලවීය ලෙස වෙනස් කරයි. සාම්ප්‍රදායික රැකියාවක් නොමැති පුද්ගලයෙකුට ගිල්වීමේ ක්‍රීඩාවක් (immersive game) ක්‍රීඩා කිරීමෙන් හෝ අතථ්‍ය ලෝකයක (Metaverse) ඉඩම් සංවර්ධනය කිරීමෙන් ජීවනෝපායක් උපයා ගත හැක. මෙය භූගෝලීය සීමාවන් බිඳ දමමින් ගෝලීය ආර්ථිකයට සම්බන්ධ වීමේ දොරටු විවර කරයි.

5. විනිවිදභාවය තුළින් විශ්වාසය ගොඩනැගීම

පුණ්‍යායතනයකට පරිත්‍යාග කරන විට, ඔබේ මුදල් ඇත්තටම අවශ්‍යතා ඇති අයට ගියාදැයි ඔබ නොදනී. ඡන්දයක් ප්‍රකාශ කරන විට, එය නිවැරදිව ගණන් කෙරුණාදැයි සැකයක් ඇත. Web3 හි පොදු ලෙජරය (Public Ledger) මත සෑම ගනුදෙනුවක්ම සටහන් වන නිසා, මෙම අවිනිශ්චිතතා පහව යයි. දූෂණය, වංචා සහ අකාර්යක්ෂමතාව ස්වභාවිකවම අවම වන්නේ සියල්ල ප්‍රසිද්ධ වන බැවිනි.

6. සදාකාලික ඩිජිටල් අනන්‍යතාවය

දැනට ඔබගේ ඩිජිටල් අනන්‍යතාවය කුලියට ගත් එකකි (උදා: google@gmail.com). Google එය අක්‍රිය කළහොත් ඔබගේ ඊමේල්, ගොනු, සහ සම්බන්ධතා සියල්ල විනාශ වේ. Web3 ස්වයං-ස්වෛරී අනන්‍යතාව (Self-Sovereign Identity) හඳුන්වා දෙයි. ඔබේ crypto පසුම්බිය ඔබේ විදෙස් ගමන් බලපත්‍රය වැනිය. එය මකා දැමීමට, අවහිර කිරීමට හෝ පැහැර ගැනීමට කිසිදු සමාගමකට නොහැක. මෙය ඔබේ ඩිජිටල් පැවැත්මට පූර්ණ පාලනයක් ලබා දෙයි.

Web3 වෙබ් අඩවියක් සංවර්ධනය කරන්නේ කෙසේද? (සම්පූර්ණ පියවරෙන් පියවර මග පෙන්වීම)

දැන් ඔබ දන්නවා Web3 යනු කුමක්ද සහ එහි ඇති ප්‍රතිලාභ මොනවාද කියා. නමුත් ඔබේම විමධ්‍යගත යෙදුමක් (dApp) හෝ වෙබ් අඩවියක් ගොඩනගන්නේ කෙසේද? Web3 සංවර්ධනය Web2 ට වඩා මූලික වශයෙන් වෙනස් වන්නේ එය බ්ලොක්චේන් තාක්ෂණය, ස්මාර්ට් කොන්ත්‍රාත්තු සහ víමධ්‍යගත ගබඩා වැනි සංකල්ප මත ගොඩනැගී ඇති බැවිනි. පහතින් දැක්වෙන්නේ Web3 වෙබ් අඩවියක් සංවර්ධනය කිරීමේ සම්පූර්ණ ක්‍රියාවලිය, ප්‍රධාන මෙවලම් සහ හොඳම භාවිතයන්ය.

Web3 සංවර්ධනයේ මූලික ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය (Core Architecture)

ඕනෑම Web3 ව්‍යාපෘතියක් ප්‍රධාන ස්ථර තුනකින් සමන්විත වේ. කේත ලිවීමට පෙර මෙම ව්‍යුහය අවබෝධ කර ගැනීම අනිවාර්ය වේ[reference:0].

• ඉදිරිපස (Frontend): පරිශීලකයා දකින අතුරු මුහුණත. React, Vue, හෝ Next.js වැනි සාම්ප්‍රදායික රාමු භාවිතා කරයි. නමුත්, බ්ලොක්චේන් සමඟ සන්නිවේදනය සඳහා ethers.js, viem, හෝ web3.js වැනි විශේෂිත පුස්තකාල අනුකලනය කළ යුතුය[reference:1].
• තාර්කික ස්ථරය / ස්මාර්ට් කොන්ත්‍රාත්තු (Logic Layer / Smart Contracts): ඔබේ යෙදුමේ හරය වන අතර, බ්ලොක්චේන් මත ක්‍රියාත්මක වන කේතයයි. මෙය ගනුදෙනු, වත්කම් හුවමාරුව සහ ඡන්දය දීම වැනි මූලික ව්‍යාපාර තර්කනය හසුරුවයි. ප්‍රධාන වශයෙන් Solidity භාෂාවෙන් ලියනු ලැබේ[reference:2][reference:3].
• ගබඩා ස්ථරය (Storage Layer): බ්ලොක්චේන් මත දත්ත ගබඩා කිරීම මිල අධිකය. එබැවින්, රූප, වීඩියෝ සහ විශාල ලිපිගොනු IPFS (InterPlanetary File System) හෝ Arweave වැනි විමධ්‍යගත ගබඩා ජාලවල තැන්පත් කෙරේ[reference:4][reference:5].

පියවර 1: පූර්ව අවශ්‍යතා සහ සංවර්ධන පරිසරය සැකසීම

කේතීකරණය ආරම්භ කිරීමට පෙර, ඔබට පහත මෙවලම් අවශ්‍ය වනු ඇත:

• Node.js සහ npm: ඔබේ පරිගණකයේ Node.js ස්ථාපනය කර තිබිය යුතුය. බොහෝ Web3 මෙවලම් මේ මත රඳා පවතී[reference:6][reference:7].
• කේත සංස්කාරකයක්: Visual Studio Code (VS Code) බහුලව භාවිතා වේ.
• Metamask පසුම්බිය: ඔබේ බ්‍රව්සරයට Metamask දිගුව ස්ථාපනය කරන්න. මෙය ඔබේ යෙදුම බ්ලොක්චේන් සමඟ අන්තර්ක්‍රියා කිරීමට සහ ගනුදෙනු අත්සන් කිරීමට අවශ්‍ය වේ[reference:8].
• පරීක්ෂණ ජාලයක් සඳහා ETH: සැබෑ මුදල් අවදානමට ලක් කිරීමට පෙර, ඔබේ dApp පරීක්ෂා කිරීමට "Testnet" ජාලයක් භාවිතා කරන්න. Sepolia හෝ Goerli වැනි පරීක්ෂණ ජාල සඳහා නොමිලේ පරීක්ෂණ ETH ලබා ගැනීමට "Faucets" ඇත[reference:9].

පියවර 2: බ්ලොක්චේන් ජාලයක් සහ පසුපස වේදිකාවක් තෝරා ගැනීම

ඔබේ ව්‍යාපෘතිය සඳහා නිවැරදි බ්ලොක්චේන් ජාලය තෝරා ගැනීම ඉතා වැදගත් වේ[reference:10].

• Ethereum: විශාලතම සංවර්ධක ප්‍රජාව සහිත, වඩාත්ම ජනප්‍රිය ස්මාර්ට් කොන්ත්‍රාත්තු වේදිකාවයි. ආරක්ෂාව සහ විමධ්‍යගතකරණය ඉහළම වේ, නමුත් ගනුදෙනු ගාස්තු (Gas Fees) ඉහළ විය හැක[reference:11].
• Polygon: Ethereum සමඟ ගැළපෙන (EVM-compatible) අතර, වේගවත් හා ලාභදායී ගනුදෙනු සපයන Layer 2 විසඳුමකි. ආරම්භකයින් සඳහා ඉතා ජනප්‍රියයි[reference:12][reference:13].
• Solana: ඉතා ඉහළ වේගයක් සහ අඩු පිරිවැයක් ලබා දෙන නමුත්, එයටම ආවේණික වූ වෙනස් ක්‍රමලේඛන ආකෘතියක් (Rust භාෂාව) ඇත[reference:14][reference:15].
• Binance Smart Chain (BSC): Ethereum සමඟ ගැළපෙන තවත් ජනප්‍රිය හා වේගවත් විකල්පයකි[reference:16].

පියවර 3: ඉදිරිපස (Frontend) සංවර්ධනය කිරීම

ඔබේ Web3 යෙදුමේ පරිශීලක අතුරු මුහුණත මෙයයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වෙනස වන්නේ බ්ලොක්චේන් සමඟ සන්නිවේදනය සඳහා විශේෂිත පුස්තකාල භාවිතා කිරීමයි.

• රාමුවක් තෝරාගැනීම: Next.js දැනට Web3 සංවර්ධනය සඳහා වඩාත්ම ජනප්‍රිය තේරීම වන අතර, එය React මත ගොඩනගා ඇත. ඔබට Vite සමඟ සරල React යෙදුමක් ද නිර්මාණය කළ හැකිය[reference:17][reference:18].
• පසුම්බි සම්බන්ධතාවය (Wallet Connection): පරිශීලකයින්ට ඔවුන්ගේ víමධ්‍යගත අනන්‍යතාවයෙන් ඔබේ අඩවියට පිවිසීමට ඉඩ දීම Web3 හි පදනමයි. මේ සඳහා RainbowKit හෝ Web3Modal වැනි පුස්තකාල භාවිතා කරන්න. ඒවා MetaMask, WalletConnect වැනි පසුම්බි සඳහා ලස්සන, භාවිතයට පහසු සම්බන්ධතා බොත්තම් සපයයි[reference:19][reference:20].
• බ්ලොක්චේන් අන්තර්ක්‍රියා (Blockchain Interaction): ස්මාර්ට් කොන්ත්‍රාත්තු වලින් දත්ත කියවීමට සහ ගනුදෙනු යැවීමට Wagmi (React Hooks සඳහා) හෝ ethers.js වැනි පුස්තකාල භාවිතා කරන්න[reference:21][reference:22].

පියවර 4: ස්මාර්ට් කොන්ත්‍රාත්තු (Smart Contracts) සංවර්ධනය කිරීම

මෙය ඔබේ Web3 යෙදුමේ "පසුපස" වන අතර, බ්ලොක්චේන් මත ක්‍රියාත්මක වේ.

• සංවර්ධන පරිසරය: ස්මාර්ට් කොන්ත්‍රාත්තු ලිවීමට, පරීක්ෂා කිරීමට සහ යෙදවීමට රාමුවක් අවශ්‍ය වේ.
  • Hardhat: Ethereum සංවර්ධනය සඳහා වන ප්‍රමුඛතම පරිසරය, එය ඉතා නම්‍යශීලී සහ විශාල ප්ලගින පරිසර පද්ධතියක් ඇත[reference:23][reference:24].
  • Foundry: Solidity මත පදනම් වූ, ඉතා වේගවත් සහ නවීන විකල්පයකි. පළපුරුදු සංවර්ධකයින් අතර ජනප්‍රිය වෙමින් පවතී[reference:25].
  • Remix IDE: බ්‍රව්සරය තුළම ක්‍රියාත්මක වන, කිසිදු ස්ථාපනයක් නොමැතිව කේත ලිවීමට සහ යෙදවීමට හැකි මාර්ගගත මෙවලමකි. ආරම්භකයින් සඳහා විශිෂ්ටයි[reference:26][reference:27].
• පරීක්ෂා කිරීම: Web3 හි "කේතය නීතියයි" (Code is Law) යන මූලධර්මය නිසා, ස්මාර්ට් කොන්ත්‍රාත්තු සඳහා පරීක්ෂණ අත්‍යවශ්‍ය වේ. ඒකක පරීක්ෂණ (Unit Tests) ලිවීමට Hardhat හෝ Foundry භාවිතා කරන්න, සහ දෝෂ සෙවීම සඳහා Waffle හෝ Chai වැනි පුස්තකාල භාවිතා කරන්න[reference:28].

පියවර 5: ඉදිරිපස අතුරුමුහුණත ස්මාර්ට් කොන්ත්‍රාත්තුවට සම්බන්ධ කිරීම

ඔබේ ඉදිරිපස යෙදුම ස්මාර්ට් කොන්ත්‍රාත්තුව සමඟ කතා කිරීමට නම්, එයට අවශ්‍ය වන්නේ:

1. කොන්ත්‍රාත්තු ලිපිනය: බ්ලොක්චේන් මත ඔබේ ස්මාර්ට් කොන්ත්‍රාත්තුව පිහිටි ස්ථානය.
2. ABI (Application Binary Interface): ඔබේ කොන්ත්‍රාත්තුවේ ඇති ශ්‍රිත (functions) සහ ඒවායේ පරාමිතීන් පිළිබඳ විස්තරයක්. ඔබ කොන්ත්‍රාත්තුව කොම්පයිල් කරන විට මෙය ස්වයංක්‍රීයව ජනනය වේ.
3. සැපයුම්කරුවෙක් (Provider): බ්ලොක්චේන් වෙත ප්‍රවේශ වීමට නෝඩයක් අවශ්‍ය වේ. ඔබට Alchemy, Infura, හෝ QuickNode වැනි සේවාවන් හරහා මෙය ලබා ගත හැක[reference:29][reference:30].

ඔබේ Wagmi/ethers.js කේතයට මෙම තොරතුරු ලබා දීමෙන්, contract.buyItem() වැනි ශ්‍රිත ඔබේ ඉදිරිපස කේතයෙන් සෘජුවම ඇමතීමට හැකි වේ.

පියවර 6: ඔබේ Web3 වෙබ් අඩවිය ප්‍රකාශයට පත් කිරීම (Deploying)

සාම්ප්‍රදායික වෙබ් අඩවි මෙන් නොව, Web3 යෙදුමක ප්‍රකාශනයට පියවර දෙකක් ඇතුළත් වේ:

1. ස්මාර්ට් කොන්ත්‍රාත්තු යෙදවීම: Hardhat හෝ Remix භාවිතා කර, ඔබේ කොන්ත්‍රාත්තු පළමුව පරීක්ෂණ ජාලයකට (Testnet) ද, සියල්ල සාර්ථක නම් ප්‍රධාන ජාලයට (Mainnet) ද යොදවන්න. ආරක්ෂාව සඳහා OpenZeppelin වැනි පිළිගත් විගණන සමාගමකින් ඔබේ කේතය පරීක්ෂා කරවා ගැනීම අනිවාර්ය වේ[reference:31][reference:32].
2. ඉදිරිපස අතුරුමුහුණත යෙදවීම: ඔබේ React/Next.js යෙදුම විමධ්‍යගතව ගබඩා කිරීම වඩාත් සුදුසුය.
   • IPFS: ඔබේ වෙබ් අඩවියේ ගොනු IPFS ජාලයට උඩුගත කරන්න. මෙය ඔබට අන්තර්ගත හැඳුනුම්කාරකයක් (CID) ලබා දෙනු ඇත[reference:33][reference:34].
   • ENS වසමක් සම්බන්ධ කිරීම: ඔබේ víමධ්‍යගත වෙබ් අඩවියට yourname.eth වැනි කියවීමට පහසු නමක් ලබා දීමට Ethereum Name Service (ENS) භාවිතා කරන්න. ඔබේ ENS නමේ "Content Hash" වාර්තාව ඔබේ IPFS CID වෙත යොමු කරන්න[reference:35][reference:36].

පියවර 7: පරීක්ෂා කිරීම සහ දියත් කිරීම

• පරීක්ෂණ ජාලයේ (Testnet) පරීක්ෂා කරන්න: සැබෑ පරිශීලකයින්ට ලබා දීමට පෙර, පරීක්ෂණ ජාලයක සියලු ක්‍රියාකාරීත්වයන් හොඳින් පරීක්ෂා කරන්න.
• ආරක්ෂක විගණනය: විශේෂයෙන්ම ඔබ මූල්‍ය ගනුදෙනු හසුරුවන්නේ නම්, තෙවන පාර්ශවීය ආරක්ෂක විගණනයක් සිදු කරවා ගැනීම ඉතා වැදගත් වේ[reference:37].
• ප්‍රධාන ජාලයට (Mainnet) යෙදවීම: සියලු පරීක්ෂණ සාර්ථක වූ පසු, ඔබේ ස්මාර්ට් කොන්ත්‍රාත්තු ප්‍රධාන ජාලයට යොදවා ඔබේ dApp නිල වශයෙන් දියත් කරන්න[reference:38].

නවක සංවර්ධකයින් සඳහා ඉඟි

• කුඩාවෙන් ආරම්භ කරන්න: සරල ගබඩා කොන්ත්‍රාත්තුවක් හෝ සුබපැතුම් පුවරුවක් වැනි දෙයකින් පටන් ගන්න.
• Scaffold-ETH භාවිතා කරන්න: මෙය ඔබට ඉක්මනින් dApp එකක් ගොඩනැගීමට අවශ්‍ය සියල්ල ඇති පෙර-සැකසූ මෙවලම් කට්ටලයකි[reference:39].
• ප්‍රජාව සමඟ එක්වන්න: Ethereum StackExchange, Reddit (r/ethdev), සහ Discord නාලිකා ඔබේ ප්‍රශ්න විසඳා ගැනීමට කදිම ස්ථාන වේ.

Web3 සහ Metaverse අතර ඇති සම්බන්ධය කුමක්ද? (අතථ්‍ය ලෝකයේ අනාගතය)

බොහෝ විට Metaverse (මෙටාවර්ස්) සහ Web3 යන පද එකට භාවිතා වනු ඔබ අසා ඇති. නමුත් ඒවා එකම දෙයක් නොවේ. සරලව කිවහොත්:

• Web3 යනු අන්තර්ජාලයේ නව යටිතල පහසුකම (Infrastructure) වේ. එය දත්ත හිමිකාරිත්වය සහ වටිනාකම හුවමාරුව පාලනය කරයි.
• Metaverse යනු මෙම යටිතල පහසුකම මත ගොඩනැගෙන අත්දැකීම් ස්ථරය (Experience Layer) වේ. එය ඔබට ඇවිදීමට, සෙල්ලම් කිරීමට, වැඩ කිරීමට සහ සමාජගත වීමට හැකි ත්‍රිමාණ (3D) අතථ්‍ය ලෝකයකි.

Metaverse සඳහා Web3 අත්‍යවශ්‍ය වන්නේ ඇයි?

Big Tech සමාගම් (Meta වැනි) මධ්‍යගත Metaverse නිර්මාණය කිරීමට උත්සාහ කරන නමුත්, සැබෑ විප්ලවය සිදු වන්නේ විමධ්‍යගත Metaverse තුළය. Web3 පහත සඳහන් හේතු නිසා Metaverse හි කොඳු නාරටිය බවට පත් වේ:

1. සැබෑ ඩිජිටල් හිමිකාරිත්වය (True Digital Ownership): ඔබ Metaverse තුළ මිලදී ගන්නා ඇඳුම්, ඉඩම් හෝ කලා කෘති NFT ලෙස ඔබේ víපසුම්බියේ ගබඩා වේ. ක්‍රීඩාව වැසී ගියත්, ඔබේ වත්කම් ඔබ සතුව පවතී.
2. අන්තර් ක්‍රියාකාරීත්වය (Interoperability): Web3 ප්‍රමිතීන්ට ස්තූතිවන්ත වන්නට, ඔබට එක් ක්‍රීඩාවකදී මිලදී ගත් මුදුවක්, víවෙනත් ක්‍රීඩාවකදී හෝ අතථ්‍ය ප්‍රසංගයකදී පැළඳිය හැක. ඔබේ අනන්‍යතාවය එක් වේදිකාවකට සීමා නොවේ.
3. පරිශීලක-හිමිකාරීත්ව ආර්ථිකය: Web3 මත ගොඩනැගුණු Decentraland හෝ The Sandbox වැනි Metaverse වේදිකා DAO මගින් පාලනය වේ. එනම්, ලෝකයේ නීති සම්පාදනය කරන්නේ සමාගම නොව, ඉඩම් හිමි ප්‍රජාවයි.

Web3 Metaverse හි වත්මන් භාවිතයන්

• අතථ්‍ය ප්‍රසංග: Snoop Dogg සහ Ariana Grande වැනි තරු Web3 Metaverse වේදිකා වල ප්‍රසංග පවත්වා ඇත.
• ඩිජිටල් විලාසිතා: Nike සහ Gucci වැනි සන්නාමයන් NFT විලාසිතා භාණ්ඩ නිර්මාණය කරයි.
• අතථ්‍ය කාර්යාල: විශාල සමාගම් රැස්වීම් සඳහා víමධ්‍යගත අතථ්‍ය ඉඩම් මිලදී ගනිමින් සිටී.

නිගමනය: Web3 යනු එන්ජිමයි, Metaverse යනු මෝටර් රථයයි

කෙටියෙන් කිවහොත්, Web3 නොමැති Metaverse යනු හුදු වීඩියෝ ක්‍රීඩාවක් පමණි. එය ඔබට අත්දැකීමක් ලබා දෙන නමුත් සැබෑ නිදහසක් හෝ හිමිකාරිත්වයක් නොමැත. Web3 තාක්ෂණය තුළින් Metaverse යනු ඔබට ජීවත් විය හැකි, දේපළ හිමි කර ගත හැකි සහ මුදල් උපයා ගත හැකි දෙවන ඩිජිටල් ආර්ථිකයක් බවට පත් වේ.

නිගමනය

ඉතින්, Web3 යනු කුමක්ද? එය හුදෙක් තාක්ෂණික යාවත්කාලීනයක් නොව, බලය ආයතනවලින් ප cá nhânල cá nhân වෙත ගෙන ඒමේ දර්ශනයකි. විමධ්‍යගත අන්තර්ජාලයක් (Decentralized Internet) තුළ, ඔබේ දත්ත, මූල්‍ය සහ අනන්‍යතාවය පිළිබඳ ස්වෛරීත්වය ඔබ භුක්ති විඳියි. අභියෝග තිබුණද, මෙය අන්තර්ජාලයේ ගමන් මග සදහටම වෙනස් කිරීමට නියමිත විප්ලවයක් බවට සැකයක් නැත.

Web3 ලෝකයට පිවිසීමට ඔබ සූදානම්ද?